Si arriti Limita ta përqendrojë punën e saj te fëmijët, të rinjtë dhe personat me aftësi të kufizuara?
Yvonne Kneubühler: Limita lindi nga një nevojë që strehimoret e grave e njohën në fund të viteve 1980: Jo vetëm gratë preken nga dhuna e seksualizuar, por shpesh edhe fëmijët e tyre. U bë e qartë se masat e synuara ishin të nevojshme për të mbrojtur në mënyrë efektive anëtarët më vulnerabël të shoqërisë sonë – përfshirë njerëzit me aftësi të kufizuara. Dhuna e seksualizuar është një formë “e heshtur” e dhunës që është veçanërisht serioze kur ndodh në marrëdhënie varësie dhe pushteti. Prandaj, Limita është e përkushtuar për të mbështetur institucionet, në veçanti, por edhe prindërit dhe të afërmit, në zhvillimin dhe zbatimin e masave parandaluese.
Çfarë shërbimesh specifike ofron Limita?
Ne ofrojmë aktivitete edukative sepse njohuria është çelësi i parandalimit efektiv. Cilat mekanizma fshihen pas dhunës së seksualizuar? Si veprojnë autorët e krimit? Dhe pse viktimat shpesh heshtin për vite apo edhe dekada? Të kuptuarit e këtyre modeleve mundëson përpjekje të synuara parandaluese.
Dhuna e seksualizuar nuk mund të parandalohet vetëm përmes transferimit të njohurive dhe edukimit – thelbësore janë mekanizmat mbrojtës që institucionet i përfshijnë në strukturat e tyre në mënyrë që ato të mund të ushtrojnë efektin e tyre parandalues në praktikën e përditshme. Prandaj, Limita ka zhvilluar një gamë të larmishme shërbimesh konsulence dhe mbështet organizatat në zhvillimin e koncepteve efektive mbrojtëse, përcaktimin e standardeve, procedurave detyruese dhe përgjegjësive të qarta, si dhe krijimin e një kulture ndërgjegjësimi dhe diskutimi të hapur.
Limita fuqizon dhe forcon fëmijët, të rinjtë dhe personat me aftësi të kufizuara duke përcjellë mesazhe të përqendruara rreth mesazhit kryesor “Trupi im më përket mua!” përmes pistave me pengesa të këndshme. Përveç kësaj, Limita ofron materiale dhe mjete informuese dhe kryen punë në marrëdhëniet me publikun për të rritur ndërgjegjësimin për këtë çështje dhe për të sensibilizuar popullatën.
Në Ditën Ndërkombëtare për Eliminimin e Dhunës ndaj Grave, fokusi në Zvicër këtë vit është te “Dhuna me Bazë Gjinore dhe Aftësitë e Kufizuara”. Ku e sheh Limita nevojën për veprim në këtë fushë?
Personat me aftësi të kufizuara janë veçanërisht të prekshëm ndaj dhunës seksuale – ky fakt duhet të sillet më dukshëm në ndërgjegjësimin publik. Është thelbësore që parandalimi në institucione të marrë përparësi kryesore dhe të jetë i ngulitur fort në jetën e përditshme me burime të mjaftueshme. Vetëm në këtë mënyrë masat mbrojtëse mund të jenë vërtet efektive. Kantonet gjithashtu mbajnë përgjegjësi: ato duhet të përcaktojnë standarde të detyrueshme të cilësisë për parandalimin dhe të sigurojnë që këto të zbatohen vazhdimisht në të gjitha institucionet. Për më tepër, është e dobishme nëse anëtarët e familjes pyesin për politikat e mbrojtjes së institucioneve. Në përgjithësi, ne si shoqëri duhet të mbrojmë më fort të drejtat dhe sigurinë e personave me aftësi të kufizuara.
Në vitin 2023, Këshilli Federal publikoi një raport mbi “Dhunën ndaj Personave me Aftësi të Kufizuara” dhe grupet e avokatisë kanë bërë kërkesa të mëtejshme. Pse është kaq i ngadaltë progresi në këtë çështje?
Ekziston një mungesë e veçantë guximi dhe vendosmërie nga ana e qeverive federale dhe kantonale për të nxjerrë udhëzime të qarta dhe detyruese për institucionet. Për më tepër, zërit të atyre që preken nga varësia nuk i kushtohet vëmendje e mjaftueshme. Kjo mund të jetë për shkak të burimeve të kufizuara të organizatave përkatëse ose mungesës së gatishmërisë nga ana e politikanëve dhe shoqërisë për të dëgjuar seriozisht. Përveç kësaj, përpjekjet parandaluese vazhdojnë të marrin fonde të pamjaftueshme. Pa kushte të qarta kuadri dhe burime të mjaftueshme, përparimi i vërtetë, për fat të keq, mbetet i mundur vetëm në hapa të vegjël.
Cilat ndryshime shoqërore i sjellin Limita-s gëzim në punën e përditshme dhe cilat shkaktojnë më shumë dhimbje koke?
Është inkurajuese që Parlamenti miratoi gjashtë mocione identike në vjeshtë, të cilat që atëherë janë shndërruar në postulate. Këto i bëjnë thirrje Këshillit Federal të kryejë një inventar, të rishikojë kuadrin ligjor dhe të ofrojë rekomandime konkrete për masa efektive mbrojtëse. Kjo tregon se vullneti politik është aty – dhe kjo na jep besim. Jemi gjithashtu të kënaqur që ka një kërkesë në rritje nga institucionet që ne t’i mbështesim ato në zhvillimin e planeve të tyre të mbrojtjes. Megjithatë, jemi të shqetësuar se si mund ta përmbushim këtë kërkesë. Si mund të sigurohemi që t’u ofrojmë mbështetje optimale sa më shumë organizatave të jetë e mundur?
Çfarë dëshirash specifike ka Limita për veten dhe shoqërinë për 25 nëntorin e këtij viti dhe 16 ditët e aksionit?
Që të gjithë të bëhemi të vetëdijshëm: Secili prej nesh mund të japë një kontribut personal për një parandalim efektiv. Kjo mund të marrë forma të ndryshme: Ne mund të demonstrojmë se çdo person është i denjë për mbrojtje duke diskutuar hapur për prekjet e këndshme dhe të pakëndshme dhe duke komunikuar kufijtë tanë. Ne mund të tregojmë guxim qytetar dhe të mbrojmë të cenueshmit dhe të respektojmë kufijtë e tyre. Dhe veçanërisht e rëndësishme: Ne mund t’i dëgjojmë me vëmendje ata që preken. Shpesh, shenjat delikate të shkeljeve të kufijve nga viktimat anashkalohen ose nuk besohen. Ne mund ta kundërshtojmë këtë me një mendje të hapur dhe një vesh që dëgjon.
